Akcja Czynnej Ochrony Płazów 2026 rozpoczęta

16 marca Białowieski Park Narodowy rozpoczął kolejną edycję Akcji Czynnej Ochrony Płazów, prowadzonej z powodzeniem od niemal 30 lat. Działania te stanowią ważny element ochrony różnorodności biologicznej obszaru Puszczy Białowieskiej.
Wczesną wiosną płazy rozpoczynają sezonowe migracje do miejsc rozrodu. Wędrówki te często mają charakter masowy – w krótkim czasie tysiące osobników przemieszczają się do zbiorników wodnych, w których przyszły na świat. Zjawisko to związane jest z tzw. wiernością miejscu urodzenia, charakterystyczną dla wielu gatunków płazów.
Jednym z największych zagrożeń dla migrujących zwierząt są drogi przecinające ich naturalne szlaki wędrówek. W okresie wiosennych migracji pod kołami pojazdów giną przede wszystkim osobniki dorosłe, przygotowane do rozrodu. Nierzadko przemieszczają się one w pozycji godowej zwanej ampleksusem, gdy samiec obejmuje samicę jeszcze w trakcie wędrówki.
W celu ograniczenia śmiertelności płazów w dolinie rzeki Narewka rozstawiono specjalne zabezpieczenia herpetologiczne. Płotki dla płazów zainstalowano w dwóch lokalizacjach:
przy drodze Białowieża–Pogorzelce (na wysokości wejścia na trasę „Żebra Żubra”) oraz przy ulicy Paczoskiego w Białowieży, w pobliżu mostku na rzece Narewka i Parku Pałacowego.
Wzdłuż płotków rozmieszczono wkopane w ziemię wiaderka, które zatrzymują płazy przed wejściem na jezdnię. Co najmniej dwa razy dziennie pracownicy Parku wyjmują zwierzęta z pułapek i bezpiecznie przenoszą je na drugą stronę drogi. Jednocześnie prowadzona jest inwentaryzacja pozwalająca określić gatunek oraz płeć odławianych osobników.
Akcji towarzyszą działania edukacyjne prowadzone przez pracowników Ośrodka Edukacji Przyrodniczej Parku, których celem jest popularyzacja wiedzy z zakresu herpetologii oraz zwrócenie uwagi na potrzebę ochrony płazów.
Na świecie występuje ponad 6000 gatunków płazów, w Polsce – 19 gatunków, natomiast na obszarze Puszczy Białowieskiej stwierdzono ich 13. Wszystkie polskie gatunki objęte są ścisłą ochroną i wymagają aktywnych działań ochronnych.
W rozstawieniu płotków w dniu 16 marca pracownikom Parku pomogła młodzież z Technikum Leśnego w Białowieży. W działaniach związanych z kontrolą zabezpieczeń mogą uczestniczyć również wolontariusze – po wcześniejszym uzgodnieniu z pracownikami Białowieski Park Narodowy. Zainteresowanych włączeniem się do Akcji prosimy o kontakt na e-mail: barbara.iwaniuk@bpn.com.pl